Pora podsumowań

PORA PODSUMOWAŃ

Tegoroczne obchody Bydgoskiego Marca 1981, w ocenie zarówno uczestników, jak i organizatorów były wyjątkowe, bowiem w dniach 17-19 marca wiele się działo i o Bydgoszczy mówiono w niemal całej Polsce. Ale zacznijmy od początku.

17.03.2008

KONFERENCJA „RZECZPOSPOLITA OBYWATELSKA”

Do Bydgoszczy na zaproszenie Prezydenta Konstantego Dombrowicza oraz Zespołu Organizacyjnego obchodów przyjechali członkowie Związku Miast Polskich, radni z 1981 roku oraz zaproszeni goście, by wziąć udział w Konferencji pn. „Rzeczpospolita Obywatelska – ku odpowiedzialnej wolności”. Gośćmi szczególnymi tego dnia byli Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski, Radosław Sikorski – Minister Spraw Zagranicznych oraz marszałek województwa Piotr Całbecki i wojewoda kujawsko-pomorski Rafał Bruski.

Podczas trzech paneli dyskusyjnych prowadzonych przez dr Grzegorza Kaczmarka, uczestnicy konferencji starali się odpowiedzieć na pytania: jak zagospodarowaliśmy wywalczoną wolność, jakie ma ona braki i niedociągnięcia. Wśród prelegentów byli: prof. Jerzy Regulski, Dr Sławomir Sadowski, dr inż. Ryszard Maciołek, eurodeputowany Tadeusz Zwiefka, Prezydent Gdyni Michał Guć, Andrzej Madej z Krakowa oraz Andrzej Porawski.

Efektem Konferencji ma stać się ogłoszenie Bydgoskiego 19 Marca Dniem Aktywności Obywatelskiej. Ideę samorządowców poparł marszałek Sejmu, który powiedział: – Bydgoska inicjatywa warta jest wsparcia nie tylko z punktu widzenia Bydgoszczy. Wszystkim potrzebna jest refleksja o wolności i państwie obywatelskim, o tym jak długą przeszliśmy drogę. Uważam się za szczęśliwca. To jest pokolenie w czepku urodzone, bo za niewielką stratą udało się uzyskać demokrację, odzyskać narodowość, wyzwolić spod jałtańskich uzależnień...

Organizatorzy Konferencji przygotowali tekst tzw. „Deklaracji Bydgoskiej”, w której odwołano się do „Wydarzeń Bydgoskich 19 marca 1981 roku, kiedy to podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej „Solidarność” upomniała się o respektowanie prawa do niezależności radnych i władz lokalnych, a w ogólnonarodowej solidarności obudziła się Rzeczpospolita Obywatelska... – Zgromadzeni dzisiaj w Bydgoszczy deklarujemy uczynić wszystko, co w naszej mocy, dla pełnego urzeczywistnienia idei samorządowego społeczeństwa obywatelskiego. Wnioskujemy ustanowić dzień 19 marca Dniem Aktywności Obywatelskiej. Powinien on stać się okazją do promocji i nagradzania najbardziej wartościowych postaw...”.

Deklaracja Bydgoska została przyjęta jednogłośnie przez aklamację, a uczestnicy Konferencji podjęli inicjatywę corocznych spotkań w rocznicę wydarzeń 19 marca.

19.03.2008

LECH WAŁĘSA W BYDGOSZCZY

Pierwszym „mocnym” akcentem głównego dnia obchodów było odsłonięcie w Alei Autografów przy ul.Długiej tabliczki z podpisem Lecha Wałęsy. – Miło być wyróżnionym i dziękuję, że będziecie po mnie chodzić – żartował odsłaniając tabliczkę. – Starsi pamiętają, a młodszym przypominam – jestem z tego województwa. Tu się urodziłem, tu mieszkałem. Każde potwierdzenie, że coś znaczyłem lub znaczę jest miłe. Dziękuję za uwiecznienie mnie w tym mieście – mówił Lech Wałęsa.

O godzinie 13.00 Prezydent spotkał się z młodzieżą i studentami w wypełnionej po brzegi auli Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Wyraźnie ucieszony z tak dużej liczby słuchaczy opowiadał o swoich wrażeniach sprzed 27.lat. – Otwarte do dziś pozostaje pytanie: kto miał wtedy rację czy ja, czy Jaś Rulewski? Czy większy sukces byłby, gdybym pozwolił na to, co kombinował Jasiu i spółka, czy jednak dałem z siebie wszystko, z rezygnacją z funkcji włącznie i nie pozwoliłem. Byłem wtedy przekonany i zdania nie zmieniłem, że wówczas trzeba było przetrwać, nie wolno było dać się wyciągnąć na pole walki. Nasze decyzje doprowadziły do sukcesu. I z tego punktu widzenia należy nam się nagana lub pochwała. Ale w ogóle coś się należy. Czy kiedyś odpowiemy na to pytanie? Chyba nie. Ale to sprawa dla historyków. My zaś główne siły skupmy na tym, co jest dziś, co będzie jutro - stwierdził Lech Wałęsa.

Atrakcją(oprócz spotkania na żywo legendy „Solidarności”) była możliwość zakupu książki i zdobycia autografu Prezydenta Wałęsy. Mini stoisko na UKW zorganizowała w imieniu Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Izby Księgarstwa Polskiego „Księgarnia Pałucka” ze Żnina.

FINAŁ

O godzinie 15.30 w historycznej sali sesyjnej Urzędu Wojewódzkiego rozpoczęła się gala finałowa Ogólnopolskiego Konkursu „Bydgoski Marzec 1981 – Twój krok ku wolności”. Zgromadzonych w sali UW gości, uczestników wydarzeń sprzed 27.lat, uczestników Konkursu, członków NSZZ ,,Solidarność” i Stowarzyszeń, przedstawicieli samorządu województwa i miasta, powitali wspólnie były przewodniczący MKZ w Bydgoszczy, Senator Jan Rulewski oraz członek NSZZ ,,Solidarność” Rolników Indywidualnych Telesfor Horodecki. Swoje trochę więcej niż 5 minut miał również Prezydent Lech Wałęsa, powitany przez zebranych gromkimi oklaskami. W swoim charakterystycznym, dość żartobliwym tonie opowiadał o pamiętnych wydarzeniach, o „różnicach zdań” w sprawie podjęcia decyzji dotyczącej ogłoszenia strajku generalnego, twierdząc również, że i dzisiaj nie podjąłby innej decyzji.

Pierwszym punktem finałowej uroczystości była projekcja filmu „Prowokacja bydgoska. 14 dni” autorstwa Jacka Petryckiego i Grzegorza Eberharda (telewizyjna premiera dokumentu odbyła się dzień wcześniej w programie I Telewizji Polskiej). Trwający blisko godzinę film stanowił znakomite „podłoże historyczne” szczególnie dla młodych osób, które nadesłały prace na Konkurs. Była to dla nich jedyna okazja zobaczenia na filmie i na żywo, w tym samym miejscu ludzi, którzy przed ponad ćwierćwieczem rozpoczęli walkę o samorządną Rzeczpospolitą.

Choć scenariusz prowadzonej przez Jacka Fedorowicza i Macieja Puto uroczystości, przewidywał „budowanie napięcia” poprzez ogłoszenie wyników Konkursu od wyróżnień do I miejsca, to jednak stało się inaczej. Zmęczenie po całym dniu wrażeń dało się we znaki Lechowi Wałęsie, który zdecydował o wcześniejszym wyjeździe z Bydgoszczy. Prezydent wręczył zwycięzcy Konkursu główną nagrodę, od Hani i Jasia Rulewskich otrzymał dużą, wielkanocną pisankę, złożył autograf na pamiątkowej szarfie w barwach miasta i pojechał do domu, a gala finałowa trwała dalej.

Perfekcyjnie prowadzona impreza, przeplatana dowcipami Jacka Fedorowicza rodem z programu „60 minut na godzinę”, prezentacje fragmentów prac laureatów, ich wrażenia „na gorąco” i słowa podziękowania, choć trwały długo to jednak nikogo nie znużyły. Na zakończenie pamiątkowe zdjęcia i podpisy na szarfie – „wspomnienia po latach i na kolejne lata, bowiem taka impreza po raz drugi się nie wydarzy” – jak stwierdził jeden z ponad 360 uczestników obchodów 27.rocznicy Wydarzeń Bydgoskiego Marca.

(Lista osób nagrodzonych i wyróżnionych poniżej na stronie).

WYSTAWA

„CHODŹ, OPOWIEM CI O TYCH WYPADKACH”

Od poniedziałku 17 marca, przed budynkiem Urzędu Wojewódzkiego stanęła wystawa o Marcu 1981, której twórcą jest Adam Gajewski z fundacji „Ocalić pamięć” i Muzeum Wolności i Solidarności w Bydgoszczy. Koncepcja słupów opowiadających historię bydgoskiego Marca przygotowywana była wspólnie ze zmarłym 4 lutego Sebastianem Malinowskim. Adam projekt zrealizował. – Musimy młodym powiedzieć, czym były tamte wypadki. To historia Marca opowiedziana inaczej niż dotychczas, postaraliśmy się, by spojrzenie na tamte wydarzenia było świeże. W graficznej części Leonid Breżniew rozmawia z Ronaldem Reaganem. – Ten fragment ma uzmysłowić odbiorcom, że choć sytuacja była lokalna, to jej echa globalne – wyjaśniał Gajewski. Na zdjęciach można zobaczyć m.in. Lecha Wałęsę i anonimowe tłumy. – Bydgoszczanie są bohaterami tej wystawy, chcemy podzielić się tym porywem dziejów z innymi, zastanowić się także, co z tym czasem zrobiliśmy, patrząc z dzisiejszej perspektywy. – Ekspozycja opowiada historyczne wydarzenia językiem, który jest atrakcyjny również dla młodego pokolenia. To narracja, która przemawia do mnie, 30-latka. Żywo reagują na nią też o wiele młodsi ode mnie. Kiedy zobaczyłem młode dziewczyny i chłopaków, którzy fotografowali się pod słupami w mieście, byłem naprawdę szczęśliwy – stwierdził w wypowiedzi dla „Gazety Wyborczej” Adam Gajewski.

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski, podczas otwarcia wystawy w Sejmie opowiadał, że jako uczeń klasy maturalnej uczestniczył w wydarzeniach bydgoskich. – Na jednej z tablic widzę tu hasło, które sam wówczas pisałem. „Perfidia” nasza, jako Związku Wyzwolenia Narodowego polegała na tym, że używaliśmy nie farby, tylko specjalnego płynu do zabezpieczania podwozi samochodowych, który przebijał przez kolejne warstwy farby, którą milicja próbowała nasze hasło zamalować – wspominał Sikorski.

Wystawa towarzyszyła także spotkaniu Lecha Wałęsy na UKW w Bydgoszczy, finałowi Konkursu 19 marca, a co najważniejsze trafiła do gmachu Sejmu, gdzie będzie można ją oglądać do 6 kwietnia.

RELACJE I ECHA

Dwudniowym obchodom towarzyszyła prasa, radio i telewizja – niestety w dużej mierze tylko redakcje lokalne. Przeglądając strony internetowe i wpisując w wyszukiwarki „Bydgoski Marzec 1981” znaleźć można wiele informacji, relacji i zdjęć. Na przykład na stronie Oddziału Telewizji Bydgoszcz można obejrzeć „Rozmowę dnia”, którą z Prezydentem Lechem Wałęsą przeprowadziła Katarzyna Marcysiak. Zdjęcia prasowe z otwarcia w Sejmie wystawy publikuje na swojej stronie agencja fotograficzna East News, a portal onet.pl relacjonuje przebieg obchodów rocznicowych. To tylko niektóre spośród kilkuset informacji o obchodach.

LISTA NAGRODZONYCH I WYRÓŻNIONYCH W OGÓLNOPOLSKIM KONKURSIE
„BYDGOSKI MARZEC 1981 – TWÓJ KROK KU WOLNOŚCI”

PIERWSZA NAGRODA

TADEUSZ JAKUBEK z Nakła n/ Notecią za pracę „Istota powołania Wojewódzkiego Związku Kółek Rolniczych w Bydgoszczy”

TRZY RÓWNORZĘDNE DRUGIE NAGRODY

Jan Krzysztof Wiślicki z Warszawy za pracę „Akcja na ścianie studenckiego klubu w Toruniu – marzec 1981, wspomnienie”
Antoni Kuś z Rojewa za pracę „Pozostały tylko krzyż i chłopska pamięć”
Karol Furman z Bydgoszczy za pracę „Biało-czerwona opaska”

NAGRODA SPECJALNA KRAJOWEJ IZBY KSIĘGARSTWA POLSKIEGO

Anna Olszta, Jerzy Szulc, Marian Fundament z Bydgoszczy, za zespołową relację o wydarzeniach bydgoskich.

WYRÓŻNIENIE MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO

Zdzisław Hetzig z Marburga (Niemcy) za pracę rozpoczynającą się słowami „Ponieważ i ja byłem świadkiem…”

WYRÓŻNIENIE POSŁA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO TADEUSZA ZWIEFKI

Natasza Doiczman z Kcyni za pracę „Bydgoski marzec 81”
Piotr Kowalski z Łodzi za pracę „Wydarzenia bydgoskie w prasie łódzkiej w 1981 roku”
Stanisław Kozanecki z Bydgoszczy za wspomnienia o wydarzeniach Marca 81,
Stanisław Niesyn z Bydgoszczy za pracę „Echa Bydgoskich Wydarzeń Marca 1981”
Anna Krukowska z Lisiego Ogona oraz Sylwia Nadolna z Bydgoszczy za zespołową pracę „Bydgoski Marzec 81”

WYRÓŻNIENIE SENATORA JANA RULEWSKIEGO

Gen. Ireneusz Wachowski, autor wspomnienia o Bydgoskim Marcu 1981 – za odważną przemianę

WYRÓŻNIENIE WOJEWODY KUJAWSKO-POMORSKIEGO

Włodzimierz Szymański za wspomnienia o bydgoskich wydarzeniach Marcowych

WYRÓŻNIENIE POSŁA PAWŁA OLSZEWSKIEGO

Leszek Karwecki z Bydgoszczy za pracę „Czy warto było?

WYRÓŻNIENIE GAZETY POMORSKIEJ

Barbara i Alfons Spudychowie z Bydgoszczy za prace „Przeciwko partii” i „Ważna sprawa w moim życiu”
Weronika Łobocka z Bydgoszczy za pracę „Bydgoski Marzec 1981”
WYRÓŻNIENIE INSTYTUTU PAMIĘCI NARODOWEJ
Stanisław Wajsgerber z Grudziądza za pracę „Moje wspomnienia”

WYRÓŻNIENIE KOMITETU ZAŁOŻYCIELSKIEGO STOWARZYSZENIA „IDEE SOLIDARNOŚCI 1980 – 1989”

Marek Pasturczak z Makowisk k/ Solca Kujawskiego za pracę „Brałem udział w strajku”

WYRÓŻNIENIE ZARZĄDU REGIONU BYDGOSKIEGO NSZZ „SOLIDARNOŚĆ”

dla najmłodszego uczestnika konkursu
Maciej Płóciennik (lat 13) z Kościana woj. Wielkopolskie za pracę „Mamy 19 Marca 1981”

WYRÓŻNIENIE REKTORA UNIWERSYTETU KAZIMIERZA WIELKIEGO
W BYDGOSZCZY

dla przyszłego studenta uniwersytetu
Małgorzata Kujawa i Anna Pachnik- z Kruszyna za zespołową pracę „Głową w mur?”

WYRÓŻNIENIE OGÓLNOPOLSKIEGO MIESIĘCZNIKA LITERACKIEGO „AKANT”

Anna Banasiak z Łodzi za wiersz „Telegram”
Jan Dominik z Grudziądza za pracę „Moje zapamiętane wspomnienie”
Zygmunt Sobolewski z Wrocławia za pracę „Prowokacja bydgoska widziana z Wrocławia”

WYRÓŻNIENIE POLSKIEJ WYTWÓRNI PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

Zdzisław Pająk z Bydgoszczy za pracę „Tak to pamiętam”

WYRÓŻNIENIE KUJAWSKO-POMORSKIEGO KURATORA OŚWIATY

Zespół nauczycieli Publicznego Gimnazjum Nr 1 w Żninie w składzie:
Mariola Gutowska, Rafał Kaźmierski, Dariusz Skalski, Marek Wilgórski za zespołową pracę „Bydgoski marzec 1981”

NAGRODY RZECZOWE UFUNDOWANE PRZEZ ZESPÓŁ ORGANIZACYJNY OBCHODÓW 27 ROCZNICY WYDARZEŃ BYDGOSKIEGO MARCA 1981 R.

Roman Kotzbach z Bydgoszczy za pracę „Marcowe i nie tylko solidarnościowe reminiscencje”
Józef Waźbiński ze Żnina za pracę „Mój krok ku wolności”
Aleksander Wiśniewski z Bydgoszczy za pracę „Pobita nadzieja – okruchy wspomnień”
Andrzej Ikert z Więcborka za pracę „Bydgoski Marzec 1981”
Bogdan Guść z Bydgoszczy za pracę „Od pierwszego dnia”

NAGRODA SPECJALNA
Bogdan Guść otrzymał również nagrodę specjalną ufundowaną przez Stanisława Lewandowskiego

RZECZPOSPOLITA OBYWATELSKA
W ramach tegorocznych obchodów 27.rocznicy Wydarzeń Bydgoskiego Marca 1981 prowadzona była kampania promująca działalność Stowarzyszeń i Organizacji pozarządowych działających w Województwie Kujawsko-Pomorskim. Katarzyna Marcysiak – dziennikarka bydgoskiej telewizji – odwiedzała z kamerą ludzi, którzy działają bezinteresownie na rzecz swojego środowiska, swojej „małej Ojczyzny”. Akcja przebiegała pod hasłem RZECZPOSPOLITA OBYWATELSKA. Spoty reklamowe emitowane były przez dziesięć kolejnych dni na antenie TVB. Dzięki uprzejmości p.Jadwigi Mojzesowicz-Bilewskiej – prezes ORTIS S.A. – wydrukowano również pocztówki reklamowe wybranych organizacji, by pokazać, że wspólne działanie przynosi efekty, a wywalczona przed 27.laty Rzeczpospolita Obywatelska opiera się nie na urzędach ale na ludziach.

JUŻ NIEDŁUGO FINAŁ KONKURSU
Już za dwa dni poznamy laureatów Ogólnopolskiego Konkursu „Bydgoski Marzec 1981 – Twój krok ku wolności”. 19 marca w sali Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy, podczas gali finałowej, Komisja Konkursowa przedstawi swój werdykt, a niektóre z nagrodzonych i wyróżnionych prac zostaną zaprezentowane przez Jacka Fedorowicza. Na razie wiadomo, że na konkursu wpłynęło łącznie 71 prac, m.in. z Łodzi, Warszawy, Kcyni, Nakła, Grudziądza, Żnina, Więcborka, Kościana a także z Niemiec i ze Szwecji. Kto sięgnie po główną nagrodę? Okaże się w najbliższą środę.

POZA KONKURSEM
Założeniem organizatorów Konkursu było pozyskanie nowych materiałów, dokumentów i wspomnień bezpośrednich uczestników i świadków wydarzeń. Prośby o nie (oczywiście poza Konkursem) skierowano do przedstawicieli Kościoła, którzy w szczególny sposób pomagali „Solidarności” w tych trudnych chwilach. Na nasz apel odpowiedzieli Stanisław Kardynał Dziwisz - Arcybiskup, Metropolita Krakowski oraz biskup Józef Zawitkowski.

WĄTEK BYDGOSKI GENERAŁA JARUZELSKIEGO
W czasie trwania Konkursu zdecydowano się także na wystosowanie indywidualnych pism do osób, które 27.lat temu stali po drugiej „barykady”. Jednym z adresatów był generał Wojciech Jaruzelski, który mimo podeszłego wieku i poważnej choroby odpowiedział na list.

MINISTER ODPOWIEDZIAŁ
Bogdan Klich – Minister Obrony Narodowej, jako jedyny odpowiedział na prośbę Zespołu Organizacyjnego Obchodów 27. Rocznicy Bydgoskiego Marca, w sprawie poszukiwań w archiwach MON, MSZ i MSW materiałów dotyczących Bydgoskiego Marca 1981 r. Załączył również jeden z odnalezionych dokumentów, którego lektura pozwala na wyciągnięcie następujących wniosków:

1. Cały dokument jest powtórzeniem publikacji władz „o praworządności podejmowanych decyzji i naganności zachowania gości” pamiętnej sesji.
2.Wzbudza zainteresowanie fakt przedatowania pisma z kwietnia na maj. Niewątpliwie wahano się z jego publikacją, a być może również, że kompromis warszawski ułatwił jego edycję.
3. Ciekawa jest wyliczanka Oddziałów – z pominięciem pojazdów ZOMO – odstraszających mieszkańców od uczestnictwa w demonstracjach i zaniżająca liczbę milicyjnej obecności w Bydgoszczy i okolicach.
4. Zastanawia nieobecność płk Kozdry w ośrodku dowodzenia, którym dowodził płk SB Strycharski – człowiek raczej od akcji tajnych niż liniowych. Czyżby wotum nieufności? Albo uczestnictwo w zarządzaniu akcją u czynników politycznych przy boku I sekretarza tow. Majchrzaka i być może innych notabli władzy.
5.Potwierdził się prowokacyjny udział ubranych po cywilnemu funkcjonariuszy z Poznania, którzy jednak użyci zostali do rutynowych zadań mundurowych. Widocznie nastąpiła zmiana scenariusza, np. tłuczenie szyb i bijatyka, o którą posądzona była „Solidarność; co zresztą wcześniej przekazano za pośrednictwem Cioska Stefanowi Kardynałowi Wyszyńskiemu. „Ciekawie” kłamliwy jest opis samopobicia J.Rulewskiego, którego „funkcjonariusz chwycił …za włosy i pod brodę, unieruchamiając w ten sposób głowę”, gdyż tenże /J.R./ „upadł na ziemię i zaczął uderzać głowę w betonowe podłoże”.Minister w swoim piśmie informuje ponadto, że pozostałe materiały zostaną przekazane do Instytutu Pamięci Narodowej. To też jest interesujące, bowiem oznacza, że nadal pozostają – wbrew ustawie – poza Instytutem, jak wiele innych dotyczących udziału wojska w tłumieniu solidarnościowej rewolucji.Z całą pewnością przekazane przez MON dokumenty znajdą się w przygotowywanej publikacji z Konkursu.

KOLAUDACJA FILMU I KONFERENCJA PRASOWA W SEJMIE
4 marca w Sejmie zorganizowano konferencję prasową po projekcji filmu dokumentalnego pt. „Prowokacja bydgoska”. Został on zrealizowany z taśm nie oglądanych od 27. lat. Historię największego kryzysu w dziejach „Solidarności” Jacek Petrycki i Grzegorz Eberhardt postanowili opowiedzieć bez komentarzy, jako zapis dramatycznego czasu. Po latach poczuli, że mają obowiązek przechowywane taśmy filmowe opisać, a oglądając je zrozumieli, że jest to materiał na film. – To było najważniejsze wydarzenie pierwszej „Solidarności”, a ja myślę, że i po 1944 roku w Polsce – powiedział Grzegorz Eberhardt. Marcowy kryzys w historii „Solidarności” obrazuje problem uniwersalny – o dramatycznych wyborach, o problemach, które się rodzą gdy podejmujemy ważne decyzje. Czasem trzeba bowiem wybierać między uczciwością i skutecznością. Uczestnicy tamtych wydarzeń oglądali film ze wzruszeniem i jak stwierdzili tęsknotą za tamtymi ludźmi, wysoką temperaturą czasu i oddaniem sprawie, którego dzisiaj brakuje. – Rewiduję swoje niektóre poglądy np. dotyczące Lecha Wałęsy, który był wtedy ambasadorem odpowiedzialności, ale też bliscy mi są Modzelewski, Słowik czy Gwiazda, którzy bronili demokracji. Twierdzę, że jedno i drugie było potrzebne, żeby wygrać – powiedział Senator Jan Rulewski uczestniczący w kolaudacji filmu. 27.lat temu filmowcy ukryli taśmy przed SB, bo wiedzieli, że może wykorzystać je przeciwko „Solidarności”. – Teraz trudniej było się zdecydować… Czekaliśmy tyle lat, żeby ten film skleić ponieważ były wątpliwości, czy pewne rzeczy należy pokazywać, czy nie – powiedział Jacek Petrycki. Zwyciężyła pewność, że wciąż warto stawiać pytania. Pierwszy, publiczny pokaz filmu odbędzie się 19 marca podczas obchodów 27.rocznicy wydarzeń marcowych w Bydgoszczy. W konferencji prasowej i pokazie filmu uczestniczyli m.in. Jan Rulewski - senator RP, koordynator zespołu organizacyjnego obchodów, Maciej Grześkowiak – wiceprezydent Bydgoszczy, Tomasz Chinciński pracownik naukowy bydgoskiej Delegatury IPN, Andrzej Porawski - sekretarz Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Elżbieta Rusielewicz – dyrektor Pomorsko-Kujawskiego Centrum Demokracji Lokalnej, Włodzimierz Niderhaus – dyrektor Wytwórni Filmów Dokumentalnych, Jacek Petrycki – reżyser i Grzegorz Eberhardt – reżyser oraz uczestnicy wydarzeń Marca 1981 roku.

JESZCZE TYLKO KILKA GODZIN!
Jeszcze tylko kilka godzin trwać będzie przyjmowanie prac na Ogólnopolski Konkurs „Bydgoski Marzec 1981 – Twój krok ku wolności” - liczy się data stempla pocztowego. Nie zmarnuj swojej szansy nie tylko na nagrodę, ale przede wszystkim na zachowanie pamięci o ludziach bydgoskiego Marca. Masz jeszcze trochę czasu – dołącz do grona tych, którzy prace już przesłali!

LISTA NAGRÓD I WYRÓŻNIEŃ W OGÓLNOPOLSKIM KONKURSIE
BYDGOSKI MARZEC 1981 – TWÓJ KROK KU WOLNOŚCI

NAGRODY
I miejsce – nagroda główna w wysokości 2000 zł. ufundowana przez Prezydenta Bydgoszczy Konstantego Dombrowicza.
II miejsce – nagroda w wysokości 1500 zł. ufundowana przez Izbę Księgarstwa Polskiego.
III miejsce – nagroda w wysokości 1000 zł. ufundowana przez Stanisława Lewandowskiego – uczestnika wydarzeń Marca 1981.

WYRÓŻNIENIA
1. Wyróżnienie Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego
Wczasy dla dwóch osób na terenie województwa kujawsko-pomorskiego dla uczestników Konkursu spoza województwa.
2. Wyjazd dla sześciu osób do siedziby Parlamentu Europejskiego w Brukseli ufundowany przez Tadeusza Zwiefkę – posła Parlamentu Europejskiego.
3. Wyróżnienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego
4. Wyróżnienie posła Pawła Olszewskiego.<5. Wyróżnienie „Gazety Pomorskiej” w postaci publikacji fragmentów nagrodzonej pracy na łamach gazety.
6. Wyróżnienie Instytutu Pamięci Narodowej w postaci publikacji nagrodzonej pracy w wydawnictwie IPN.
7. Wyróżnienie Komitetu Założycielskiego Stowarzyszenia „Idee Solidarności 1980-1989”.
8. Wyróżnienie Zarządu Regionu Bydgoskiego NSZZ „Solidarność”.
9. Wyróżnienie Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy dla przyszłego studenta Uniwersytetu.
10. Wyróżnienie Ogólnopolskiego Miesięcznika „Akant” w postaci publikacji nagrodzonej pracy na łamach gazety.
11. Wyróżnienie Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych.
12. Wyróżnienie Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty i Wychowania.
13. Pięć nagród rzeczowych ufundowanych przez Zespół Organizacyjny Obchodów 27. Rocznicy Wydarzeń Bydgoskiego Marca 1981.

Pierwsze posiedzenie Komisji Konkursowej
11 lutego odbyło się pierwsze posiedzenie Komisji Konkursowej, na które specjalnie z Warszawy przyjechała pani Alicja Wancerz-Gluza z Ośrodka KARTA. Podczas spotkania, po dyskusji, przyjęto Regulamin pracy Komisji określający przede wszystkim kryteria oceniania prac, procedury oraz ważne dla uczestników Konkursu terminy. Pani Wancerz-Gluza, jako doświadczona jurorka i organizatorka wielu ogólnopolskich konkursów podzieliła się wiedzą na temat klasyfikacji prac, wstępnej oceny i ostatecznych werdyktów.Przewodniczącym Komisji Konkursowej został dr Tomasz Chinciński z Delegatury Bydgoskiej Instytutu Pamięci Narodowej, a Sekretarzem (czyli osobą od żmudnej roboty) pani Maria Borkowska – w latach 80-tych redaktor w biuletynie związkowym „Wolne Związki”. Kolejne posiedzenie Komisji już 5 marca. Skład oraz Regulamin pracy Komisji Konkursowej do pobrania w PDF.

Regulamin Komisji do pobrania w tym miejscu pobierz (78kB)
Skład Komisji do pobrania w tym miejscu pobierz (54kB)

Od jutra w radiu PiK
Od 21 lutego w Polskim Radiu Pomorza i Kujaw emitowane będą krótkie informacje o Konkursie, bowiem czasu pozostało już niewiele. Wszystkim, którzy chcą jeszcze wziąć udział w naszym Konkursie przypominamy, że do końca lutego pozostało tylko 10 dni! A Redakcji Radia dziękujemy za przychylność i pomoc!

SPOTKANIE ORGANIZACYJNE
W biurze senatora Jana Rulewskiego – koordynatora Zespołu odbyło się spotkanie organizacyjne osób przygotowujących pracę Komisji Konkursowej.
Ustalono ostateczny skład Komisji, przygotowano pisma powołujące w jej skład, omówiono roboczy projekt regulaminu oceniania prac konkursowych, jego zasady i kryteria.

Do Komisji Konkursowej powołano:
dr Tomasza Chincińskiego – Instytut Pamięci Narodowej,
Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej w Gdańsku Delegatura w Bydgoszczy,
prof. Wojciecha Polaka – Uniwersytet Mikołaja Kopernika,
panią Alicję Wancerz-Gluza – Członka Zarządu Fundacji Ośrodka KARTA,
Dr Marka Fifera – nauczyciela,
Stefana Pastuszewskiego – literata,
panią Hannę Sowińską – dziennikarkę „Gazety Pomorskiej”,
doktorantów UMK w Toruniu: panią Sylwię Gulij-Skarbińską i Michała Białkowskiego oraz Piotra Gajewskiego – ucznia I Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy, którego kandydaturę zaproponował dyrektor szkoły.
15 lutego odbędzie się pierwsze posiedzenie Komisji, podczas którego wybrany zostanie przewodniczący. Komisja przyjmie ostateczny Regulamin oceniania prac konkursowych oraz opracuje harmonogram prac.

PRACE KONKURSOWE MOŻNA PRZESYŁAĆ DROGĄ ELEKTRONICZNĄ
Odpowiadając na prośby i potrzeby osób chcących wziąć udział w Konkursie zdecydowano, iż prace konkursowe opatrzone jedynie ,,godłem” (dowolnym symbolem graficznym lub słownym) można przesyłać również drogą elektroniczną na adres Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. . Ze względów technicznych (brak podpisów elektronicznych i czytników) nie unikniemy niestety konieczności przesłania pocztą wypełnionych ANKIET zawierających dane osobowe uczestnika Konkursu i jego oryginalny podpis. Prosimy o umieszczenie w Ankiecie tego samego godła, którym opatrzona została praca.

Pożegnanie

Z wielkim żalem i smutkiem żegnamy SEBASTIANA MALINOWSKIEGO – naszego Kolegę z Zespołu Organizacyjnego. Zmarł nagle 4 lutego 2008 roku. Miał 37 lat. Wizjoner i człowiek renesansu – jak mówią o nim przyjaciele. Od początku naszej współpracy był aktywny i pełen pomysłów. Marzył, by z okazji kolejnej rocznicy Marca’81 zorganizować wystawę, tyle że nie w murach muzeum lecz na ulicach Bydgoszczy. Był zdania, że jeśli teraz nie zadbamy o prawdę minionych wydarzeń zginie ona pokonana przez konsumpcjonizm. – Sztafeta pokoleń trwa. Z otchłani czasu spoglądają na nas przodkowie. Naszą spuściznę kiedyś przekażemy własnym dzieciom. Nie traćmy czasu! Uwolnijmy entuzjazm bydgoszczan! Wybudźmy miasto z letargu! Wywołajmy kaskadę pozytywnego myślenia i konkretnego działania! Zróbmy to razem! – napisał na swoim blogu. I tak właśnie robił – motywował, inspirował ale przede wszystkim działał. Będzie nam Go bardzo brakowało.

Humanistki z Bydgoszczy
Kilka dni poświęciły uczennice I klasy (profil humanistyczny) I Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy na zebranie materiałów potrzebnych do napisania pracy konkursowej. Nie poprzestały jednak na samych dokumentach. Postanowiły jeszcze uzyskać relacje od jednego z bezpośrednich uczestników wydarzeń oraz od osoby, która zawodowo zajmuje się badaniem przeszłości. Szczegółów nie zdradzamy!

Opowieści z różnych stron Polski
Wśród nadesłanych prac konkursowych są m.in. nie publikowane jeszcze dokumenty, ulotki, pisma, zdjęcia, nagrania. Przykładem mogą być, dostarczone przez jednego z uczestników konkursu, oryginały teleksów z 19 i 20 marca 1981 roku, rozsyłanych z siedziby MKZ-u do Komitetów Zakładowych NSZZ „Solidarność".
Kolejnym „odkryciem” są taśmy radiowe z nagraniami dyskusji podczas nadzwyczajnego posiedzenia Krajowej Komisji Porozumiewawczej w Bydgoszczy.
Wpłynęły także kopie dwóch prac magisterskich, których temat w części nawiązuje do wydarzeń marcowych oraz tego, co działo się w momencie ogłoszenia ogólnopolskiego strajku w różnych częściach Polski.
Są nagania opowieści „zwykłych” ludzi z Gdańska, Warszawy i Legnicy, którzy bali się konsekwencji protestów i „utrudnień” w codziennym życiu, np. czy dojadą do pracy, czy dziecko może pójść do szkoły, czy będzie można zrealizować kartkę na mięso.
Harcerze natomiast dotarli do zapisków z „dyżurów” pełnionych w kilku związkowych siedzibach w marcu i kwietniu 1981 roku.
Jak pokazują te przykłady najważniejsza jest chęć odszukania i dostarczenia materiałów! Bo przecież nie każdy może być Sienkiewiczem!!!

Służą pomocą
Przypominamy, że o pomoc w zdobyciu materiałów, wspomnień, czy umożliwienie dotarcia do bezpośrednich uczestników zarówno wydarzeń marcowych, jak i osób biorących udział w ogólnopolskim strajku, można zwrócić się do Oddziałów Instytutu Pamięci Narodowej, a także bezpośrednio do organizatorów Konkursu.
W rozpowszechnienie Konkursu bardzo aktywnie włączyły się Kuratoria Oświaty w całej Polsce. Tak więc uczniowie szczególnie zainteresowani uczestnictwem w Ogólnopolskim Konkursie mogą liczyć na pomoc swoich nauczycieli historii, języka polskiego i WOS-u.

Wpisany do kalendarza
Miło nam poinformować, że Decyzją Nr 12/08 Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” nasz Konkurs wpisany został do kalendarza ogólnopolskich imprez związkowych w 2008 roku.

W Bydgoszczy, w Urzędzie Miasta
z udziałem prezydentów Grześkowiaka i Grygorewicza oraz koordynatora Jana Rulewskiego odbyło się spotkanie biznesmenów branży budowlanej oraz PESY, którzy podjęli się finansowego sponsoringu filmu. Koszt operacji obliczony jest na 100.000 zł. Grupa 12 uczestników zadeklarowała 31.000 zł. Zbiórka trwa! Czekamy na dalsze deklaracje!

Pierwszym plonem konkursu jest sensacja.
Znani operatorzy filmowi Petrycki i Engelhardt ujawnili, że odnaleziono taśmy filmowe /uznawane jako zniszczone przez SB/na podstawie których, nakręcony zostanie film przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych w W-wie. Na taśmach zarejestrowano przebieg obrad KKP NSZZ Solidarność w Bydgoszczy oraz pracę krajowego sztabu strajkowego w Gdańsku. Są to jedyne materiały z tych zdarzeń, gdyż tylko oni mieli prawo do filmowania posiedzeń i prac instancji związkowych.

Są już pierwsze zgłoszenia prac konkursowych
W Łodzi studentka zebrała informacje o doniesieniach prasy łódzkiej w trakcie Wydarzeń Bydgoskich. Są pierwsze wyróżnienia dla uczestników – Europoseł Tadeusz Zwiefka ufundował 6 bezpłatnych zaproszeń do Brukseli, do siedziby Unii Europejskiej. Zapowiedział osobiste wręczenie wyróżnień w trakcie finałowej gali w Bydgoszczy 19 .03.2008 roku. Nawet Jan Rulewski nie wie kto je otrzyma!

APEL ZAŁOŻYCIELI STOWARZYSZENIA „Idee Solidarności 1980-1989”
"Protestem patriotycznym Bydgoskiego Marca 1981 tworzyliśmy fundamenty niepodległej i demokratycznej Polski. Podjęliśmy wówczas rzuconą przez władzę „rękawicę” i wygraliśmy! Czy wygramy również pamięć o tamtych wydarzeniach? Decyzję o tym musimy podjąć teraz! Nie pozwólmy, by historię o wyjątkowych ludziach i sprawach pisali Ci, dla których jedynym celem było posiadanie władzy!

APELUJEMY!
Opiszcie swoje historie, zachęćcie dzieci, wnuki, znajomych i rodzinę do uczestnictwa w Konkursie! To nasza jedyna szansa na zachowanie dla kolejnych pokoleń skrawka prawdziwej historii! Opowiedzmy ją tym, którzy będą mogli w przyszłości czerpać z tych wspomnień wiedzę i naukę! Jeśli nie zrobimy tego dzisiaj, to za parę lat przestrzeń wywalczonej wolności zostanie pusta, a na to nie możemy się zgodzić!
MY JUŻ PODJĘLIŚMY DECYZJĘ! Opowiemy nasze historie! A TY? Weź do ręki długopis i napisz!
Apel podpisali m.in.:
Anna Olszta, Janusz Bruski, Ireneusz Jarmułowicz, Józef Karwowski, Janusz Piątek, Tadeusz Jakubek, Marian Fundament, Jerzy Szulc, Jan Perejczuk, Ewa Kowalska"

„BYDGOSKI MARZEC” MA SOJUSZNIKÓW
W Głównej Kwaterze ZHP Przewodniczący Rady Senator Adam Massalski oraz Naczelnik ZHP hm Małgorzata Sinica, w obecności zastępcy hm Krzysztofa Budzińskiego opracowali harcerską instrukcję ułatwiającą udział drużyn harcerskich, szczególnie w nawiązywaniu kontaktów z osobami bądź środowiskami - uczestnikami wydarzeń. Będzie to przypominało formę harcerskiego zwiadu w trakcie, którego młodzież wytyczy sobie zadania. Krótki termin narzuca działania alarmowe. Wobec powyższego staraniem hm R.Bednarczyka Główna Kwatera opracuje w błyskawicznym tempie specjalną stronę internetową wspomagająca w skali całego kraju akcję.
Zresztą w Bydgoszczy, Komendantka Kujawsko-Pomorskiej Chorągwi hm Lucyna Andrysiak podjęła już wcześniej decyzję o uczestnictwie w akcji promującej konkurs.
Podobnie życzliwy klimat miał miejsce w rozmowach między Przewodniczącym ZHR hm Marcinem Jędrzejewskim. Tu Główna Kwatera Dziewcząt i Chłopców uznała uczestnictwo w konkursie, jako zadanie własne, gdyż w celach ZHR wpisana jest zasada poznawania i pamięci uczestników zmagań o wolność i niepodległość oraz otaczanie ich pamięcią i troską.
Zdaniem Jana Rulewskiego udział Harcerstwa jest przełomem w organizacji konkursu. Stanowi przesłankę do tego, by wydarzenia i ich uczestnicy zapisani zostali w trwałej pamięci, a spotkania z młodzieżą dostarczyły, często zapomnianym uczestnikom, powodów do satysfakcji. Może i ich samych zmobilizują do utrwalenia historii, którą z taką ofiarnością tworzyli. Bezpośrednie spotkania wywołają niekłamane i budujące wrażenia u samej młodzieży.
Druh Witold Szady - koordynator Krajowy z ramienia ZHR /z cywila pracownik Urzędu Miasta Bydgoszczy/ nie ukrywa, że podejmie się najtrudniejszego zadania - rozmów z drugą stroną pamiętnego konfliktu bydgoskiego: z PZPR, SB i władz PRL. To zaś nada konkursowi walor prawdy historycznej - a oto właściwie w tej akcji chodzi. Odtworzyć przeżycia tego największego po wojnie, społecznego protestu wszystkich Polaków.
Pytaniem pozostanie do końca konkursu: jakie wnioski z tego zbuduje młodzież?
A więc otwórzcie pamięć dla harcerskiej pasji i zaangażowaniu!